Ðoàn đánh giá ngoài của mạng lưới đại học Ðông – Nam Á (AUN) đánh giá ba chương trình đào tạo của Trường đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh (tháng 12-2011).
Năm 2011 là năm bản lề để Ðại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh thực hiện kế họach chiến lược phát triển với mục tiêu đến năm 2015 trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ điển hình cho giáo dục đại học Việt Nam, với một số lĩnh vực hoạt động đạt chuẩn khu vực và quốc tế.

 

Ðồng thời, việc đẩy mạnh tự chủ đại học là một trong những bước đi đột phá nhằm tạo động lực trong quản lý nhà nước và quản lý cơ sở đào tạo để thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo.

Hội nhập quốc tế

Ðại học (ÐH) Quốc gia TP Hồ Chí Minh xem hội nhập quốc tế là điều kiện quan trọng và quyết tâm xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý từng bước đạt chuẩn quốc tế, đáp ứng yêu cầu vận hành và quản trị mô hình giáo dục đại học đang tiệm cận với các trường đại học tiên tiến trên thế giới. Xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên, cán bộ khoa học mạnh và đầu đàn trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật, khoa học xã hội và nhân văn, khoa học kinh tế và quản lý, khoa học sức khỏe, nhằm phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.

Tổng số cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh hiện nay là 5.343 người, tăng 17% (tăng 798 người) so với năm 2010. Trong đó, số cán bộ giảng dạy tăng 7,6% (từ 2.595 tăng lên 2.793), số cán bộ nghiên cứu tăng 17,8% (từ 450 tăng lên 530). Ngoài ra, trong tổng số cán bộ giáo dục và nghiên cứu, tỷ lệ cán bộ có trình độ sau đại học tăng 14,2%. Riêng số tiến sĩ tăng 12,6%, GS, PGS là 213 người.

Trong năm 2011, ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã cử 931 cán bộ đi công tác, học tập ở nước ngoài, trong đó học trình độ sau ÐH là 166 cán bộ. Ðể thu hút những chuyên gia giỏi, ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh tiếp tục đẩy mạnh chính sách thu hút các chuyên gia trong và ngoài nước cùng làm việc và đóng góp cho sự phát triển chung của ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh. Trong năm vừa qua, trường đã mời GS Ô-ma M. Y-a-ghi, Giám đốc Trung tâm Global Mentoring của UCLA, về làm việc với vị trí Ðồng quản trị Trung tâm Manar ÐHQG TP Hồ Chí Minh; mời GS Hồ Tú Bảo (JAIST), GS Dương Nguyên Vũ, GS, TSKH Phạm Xuân Huyên, GS, TS Ni-cô-lê El Ka-rô-ui, Trường Bách Khoa Pa-ri… tham gia các chương trình giảng dạy các chương trình chất lượng cao tại ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh.

Năm vừa qua, trường đã thành lập Trung tâm Quản lý nước và biến đổi khí hậu với mục tiêu trở thành Trung tâm hàng đầu Việt Nam và Ðông-Nam Á trong việc nghiên cứu quản lý nước và biến đổi khí hậu với sự tài trợ của Chính phủ Hà Lan thông qua chương trình Ni-che.

Hợp tác quốc tế đã phục vụ tốt cho công tác nghiên cứu, ngoài các dự án tiếp tục triển khai, trong năm qua ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh thực hiện nhiều dự án mới như: Dự án “Nâng cao năng lực cho  trung tâm quản lý nước và biến đổi khí hậu” với cơ quan tài trợ là Chương trình NICHE do Chính phủ Hà Lan tài trợ trị giá 2,5 triệu ơ-rô; Dự án “Kỹ năng nghề nghiệp Việt Nam” với Cơ quan phát triển Ca-na-đa (CIDA) tài trợ trị giá 20 triệu đô-la Ca-na-đa; Dự án “mô hình về dự báo biến đổi khí hậu” do tổ chức Delta Res (Hà Lan) tài trợ trị giá 320.000 ơ-rô; Dự án Chương trình Hợp tác Giáo dục Ðại học ngành Kỹ thuật (HEEAP) triển khai tại Trường ÐH Bách khoa là dự án kết hợp giữa các Trường ÐH hàng đầu của Việt Nam với Intel, Arizona State University từ năm 2010 – 2013; Dự án “Ðào tạo kỹ năng sống cho phụ nữ nhập cư tại TP Hồ Chí Minh” do Quỹ Rosa Luxemburg Stiftung (CHLB Ðức) tài trợ tại Trường ÐH Khoa học xã hội và Nhân văn; Dự án “Nghiên cứu và đào tạo về quản lý chính sách công trong lĩnh vực bảo vệ môi trường” hợp tác với ÐH Duke do tổ chức General Electrics (Hoa Kỳ) tài trợ; Dự án “Trung tâm nghiên cứu phát triển bền vững (RCE) đầu tiên của Việt Nam trong hệ thống RCE toàn thế giới” được thành lập tại Trường đại học Quốc tế do Trường đại học Liên hợp quốc trao giấy chứng nhận. Dự án Eurocom đang trong quá trình khảo sát đối với các ngành liên quan để dự báo nguồn tuyển sinh cho chương trình và tiến hành đăng ký gia nhập Eurocom. Dự án One More Step, trong khuôn khổ chương trình Erasmus Mundus (là chương trình của cộng đồng châu Âu với mục đích nâng cao năng lực giáo dục đại học bằng cách hỗ trợ những suất học bổng tại châu Âu và hình thành các hợp tác giáo dục giữa châu Âu và những nước còn lại), nhằm tạo điều kiện cho cán bộ, giảng viên từ các nước đang phát triển tiếp cận với nền giáo dục tại châu Âu.

Hướng đến đại học nghiên cứu

Xây dựng chất lượng đào tạo đạt chuẩn mực quốc tế là định hướng chính nhằm đưa ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu. Công tác đẩy mạnh các chương trình đào tạo chất lượng cao theo chuẩn quốc tế luôn được chú trọng, biểu hiện rõ qua việc triển khai ngày càng nhiều các chương trình đào tạo liên kết với các đối tác đẳng cấp quốc tế như chương trình phối hợp với UCLA đào tạo tiến sĩ Manar, phối hợp với Tập đoàn GE (General Electric) và Ðại học Duke đào tạo thạc sĩ chính sách công về bảo vệ môi trường, phối hợp với Ðại học Arizona State University và Intel đào tạo kỹ sư công nghệ thông tin… Ðồng thời, ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đang triển khai hướng phát triển các chương trình tài năng đạt chuẩn quốc tế thông qua việc chuẩn hóa chuẩn đầu ra gắn với tiêu chí kiểm định chất lượng giáo dục.

Cùng đó, ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh cũng quan tâm đến hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy và xem đây là một trong những yêu cầu thiết yếu đối với đào tạo theo học chế tín chỉ theo hướng chuẩn hóa.

“Hệ thống thông tin khảo sát chuẩn đầu ra” phục vụ công tác xây dựng chương trình đào tạo theo mô hình CDIO và các chương trình đào tạo của ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đang ngày càng phát triển. Ðến nay, đã hoàn thành công cụ khảo sát qua mạng, đạt 70% tiến độ xây dựng công cụ thống kê, đánh giá sơ bộ kết quả khảo sát và xây dựng công cụ quản lý biên soạn chuẩn đầu ra. Tiếp tục hoàn thiện khung chương trình giảng dạy tiếng Anh, đáp ứng chuẩn đầu ra B1 (CEFR) cho các chương trình đào tạo đại học. ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đang  đánh giá thực trạng các ngành đào tạo sau đại học chung nhằm tiến tới xây dựng chương trình đào tạo sau đại học theo định hướng nghiên cứu (RBE). Nhiều hội thảo về đổi mới phương pháp giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ giảng viên về đổi mới phương pháp giáo dục đã được triển khai, một số biện pháp cụ thể như ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp giáo dục, biên soạn giáo trình điện tử, đầu tư tăng cường cơ sở vật chất, đề cao phương pháp giáo dục lấy người học làm trung tâm, tăng cường thời gian tự học của sinh viên…

Năm 2011, ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh nỗ lực cải tiến công tác quản lý khoa học – công nghệ theo hướng phát huy vai trò, trách nhiệm của các đơn vị cơ sở, các hội đồng ngành/nhóm ngành, hội đồng khoa học và đào tạo, tạo môi trường làm việc hiệu quả, tích cực cho các nhà khoa học, lấy hiệu quả hoạt động làm tiêu chí đánh giá và đầu tư.

Ðể phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu, ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã từng bước chứng minh những tiềm lực khoa học không chỉ về mặt con người mà ở những kết quả đào tạo nghiên cứu. Kết quả công bố khoa học (bài báo, sách khoa học, patents, quy trình công nghệ được chuyển giao, đào tạo sau ÐH) là một trong các tiêu chí quan trọng khi xét chọn và nghiệm thu các đề tài, dự án KH-CN. Việc đầu tư cho các nhóm nghiên cứu, các phòng thí nghiệm cũng dựa trên hiệu quả hoạt động KH&CN của từng nhóm. Tính đến thời điểm tháng 10-2011, ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã có 773 bài báo đăng trên các tạp chí và kỷ yếu, trong đó có 173 bài báo đăng trên tạp chí quốc tế với 142 bài thuộc danh sách ISI (chiếm tỷ lệ 82% trên tổng số tạp chí quốc tế) và 31 bài không thuộc danh sách ISI (chiếm tỷ lệ 18% trên tổng số tạp chí quốc tế).

Phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh và trung tâm nghiên cứu là một trong những hướng đi đúng, định hình rõ hơn mô hình đại học nghiên cứu. Hiện nay, ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã hình thành hơn 20 nhóm nghiên cứu có khả năng tiếp cận trình độ khu vực và quốc tế, điển hình là các nhóm/đơn vị: Sematic web, Tính toán lưới, JVN, Vật lý tính toán, Tính toán tối ưu, Thiết kế vi mạch, Robot công nghiệp, Vật liệu Polymer – Composite, Cảm biến nano sinh học, Solar Cell, MANAR, Hóa lý ứng dụng, Nhiên liệu sinh học, Tế bào gốc, CN Sinh học phân tử, Sinh thái môi trường, Chống ngập đô thị; Văn học Nam Bộ, Khảo cổ học, Văn hóa học.

Năm 2011, ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã thành lập Trung tâm nghiên cứu vật liệu cấu trúc nano và phân tử với mục đích hình thành môi trường nghiên cứu quốc tế để nghiên cứu về vật liệu MOF với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu Việt Nam và quốc tế nhằm giúp Việt Nam nhanh chóng hòa nhập với tiến bộ khoa học và kỹ thuật của thế giới.

ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã chủ động, sáng tạo áp dụng những mô hình mới, nhằm gắn kết đào tạo với công tác nghiên cứu khoa học và quan hệ doanh nghiệp. Thí dụ như: Chương trình đào tạo thạc sĩ nghiên cứu trong khuôn khổ dự án SUPREM hợp tác với JICA; Chương trình đào tạo kỹ sư chất lượng cao hợp tác với các đại học Pháp tại Trường ÐH Bách khoa; Tại Trung tâm xuất sắc John Von Neumann, các chương trình sau đại học đều gắn với các dự án nghiên cứu, hợp tác cách tân công nghiệp, đồng thời lấy phòng thí nghiệm làm hạt nhân cho các mảng hoạt động; Trung tâm MANAR hợp tác với UCLA lấy mentoring làm phương pháp chủ đạo trong truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm từ thầy đến trò…

Trong tổng kinh phí hoạt động khoa học – công nghệ năm 2011 hơn 161 tỷ đồng, kinh phí thực hiện các nhiệm vụ cấp nhà nước chiếm 34,7% (55,9 tỷ đồng); kinh phí thực hiện các nhiệm vụ cấp ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh là 36,4% (hơn 58,6 tỷ đồng) và kinh phí thực hiện các dự án đầu tư phòng thí nghiệm là 28,9% (gần 47 tỷ đồng).

Tính đến thời điểm hiện nay, ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đang có 24 tổ chức KH-CN thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 115, trong số đó có 18 trung tâm tự trang trải kinh phí hoạt động thường xuyên, bốn đơn vị nghiên cứu cơ bản và hai doanh nghiệp KH-CN, tạo nên một hệ thống các đơn vị chuyển giao và dịch vụ công nghệ cho xã hội. Thông qua các hợp đồng chuyển giao công nghệ, các trung tâm đã phát huy tích cực vai trò phục vụ cộng đồng, đưa các thành quả nghiên cứu khoa học vào phục vụ các địa phương và doanh nghiệp, đồng thời tăng cường nguồn kinh phí hoạt động khoa học. Một số kết quả nghiên cứu công nghệ cao như công nghệ vi mạch, công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học, công nghệ môi trường, v.v. đã được chuyển giao cho các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng trong hoạt động KH-CN là gắn kết đại học với doanh nghiệp. Nhiều dự án hợp tác KH-CN và đào tạo đã và đang được triển khai với các doanh nghiệp mà điển hình là Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn (dự án RFID), Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải II (hệ thống giám sát tự động & bảo đảm an toàn hàng hải), Công ty cổ phần Viễn thông di động Toàn cầu (hệ thống giám sát hành trình xe sử dụng hộp đen), Công ty may Tada (hệ thống quản lý và kiểm tra quy trình may), Ban Cơ yếu Chính phủ (Card thông tin bảo mật), Tập đoàn Long Hậu (xây dựng trung tâm dữ liệu), Eximbank (đào tạo thạc sĩ chuyên ngành tài chính tính toán định lượng), Hoa Sen Group (giải quyết các vấn đề về kỹ thuật, công nghệ, quản lý), v.v.

Hoạt động chuyển giao công nghệ là một điểm mạnh của ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh trong nhiều năm qua. Năm 2011, doanh thu chuyển giao công nghệ chín tháng đầu năm đạt 84,3 tỷ đồng và ước đạt hơn 90 tỷ đồng cho cả năm 2011. Ðiều này phản ánh nỗ lực của ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh, kiên trì phát triển theo định hướng đại học nghiên cứu gắn với nhu cầu của xã hội và doanh nghiệp…

ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã khẳng định và xác lập được giá trị, tầm vóc của một đại học hàng đầu trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam và xây dựng những giá trị cốt lõi để trở thành một đại học nghiên cứu khi định hình được một môi trường tri thức, sáng tạo khoa học, sự thống nhất cao trong toàn hệ thống nhằm phát huy sức mạnh tổng thể để vươn lên khẳng định vị thế của một đại học không chỉ ở trong nước mà còn đạt đẳng cấp quốc tế.

 

LÊ NAM TƯ
Theo http://www.nhandan.com.vn/cmlink/nhandandientu/thoisu/kinh-te/kinh-t-tin-chung/h-ng-t-i-i-h-c-nghien-c-u-1.327962
Advertisements